Mediation

Een mediator is een professioneel conflictbemiddelaar.

Daarbij wordt als nuance genoemd, dat mediation het gezamenlijk door partijen zelf oplossen van een geschil is met behulp van een neutrale derde, de conflictbemiddelaar ofwel de mediator. Zijn (haar) rol is om de te bespreken "issues" op de agenda te zetten. Dit gebeurt eerst nadat de communicatiestoornis tussen de gesprekspartners besproken is en teruggebracht tot hanteerbare proporties. Via begeleide onderhandeling zal de mediator de partijen vervolgens te laten zoeken naar een oplossing die voor allen aanvaardbaar is.

Doel van mediation is niet een oplossing waar alle partijen 100% enthousiast over zijn (zou wel mooi zijn, maar gebeurt zelden); het doel is slechts een oplossing tot stand te laten komen waarin beide partijen zich kunnen vinden en die in hun belangen op aanvaardbare wijze tegemoet komt. De mediator laat partijen aldus de gang maken van standpunten naar belangen. Deze oplossing wordt standaard neergelegd in een vaststellingsovereenkomst die door de partijen wordt ondertekend.

Bemiddeling is alleen mogelijk als aan de volgende punten voldaan wordt:

1. Twee of meer partijen hebben een geschil dat ze niet (meer) zelf kunnen oplossen.
2. De communicatie tussen de partijen is -soms ernstig- verstoord, zodat een gesprek onmogelijk is geworden.
3. Geen van de partijen is in staat om zijn eigen wens zonder de andere partij te realiseren, ook niet met behulp van een externe autoriteit.
4. Partijen zijn in principe bereid om afspraken te maken met de andere partij. (Als een partij de totale onderwerping of vernietiging van de andere partij wenst en niet met minder genoegen neemt, heeft bemiddeling geen zin.).
5. Er is een bemiddelaar beschikbaar die voor beide partijen aanvaardbaar is.
6. Partijen willen hun conflict niet in de openbaarheid (voor de rechter) brengen

Hoe werkt mediation?

Bij mediation bemiddelt een onafhankelijke derde tussen de partijen, die op inhoudsniveau eigen baas blijven in het conflict. De mediator helpt de partijen om een voor alle partijen aanvaardbare oplossing te vinden, door de (veelal verstoorde) communicatie tussen de partijen weer op gang te brengen en hen andere invalshoeken te bieden bij het zoeken naar die oplossing. De partijen zijn ten principale zelf verantwoordelijk voor het eindresultaat.

Het bemiddelingsproces bestaat er gewoonlijk uit dat de bemiddelaar soms afwisselend met beide partijen praat of, en dat komt het meest frequent voor, als gespreksleider optreedt bij een "plenair" gesprek tussen de partijen.

De bemiddelaar zal

1. Een gespreksstructuur aanbrengen en de procedure bewaken.
2. Machtsverschillen zoveel mogelijk egaliseren.
3. Alle partijen aan het woord laten, waarbij spreektijd gelijk wordt verdeeld, om zo de "uninterrupted stories" van de partijen tot stand te laten komen.
4. Informatie (laten) verzamelen over de feiten, de standpunten en belangen van de partijen en de achtergronden: wat willen ze uiteindelijk bereiken; waar zijn ze boos over; wat zullen ze nooit toegeven en waar zijn ze bereid tot concessies.
5. Begrip proberen te kweken voor de visie van de ander.
6. Trachten een oplossingsgericht onderhandelingsgesprek op gang te brengen door de ernstigste verstoringen in de communicatie te (laten) herstellen.
7. Voorstellen en reacties daarop faciliteren tussen de partijen (opties genereren).
8. Helpen om de bereikte oplossingen netjes af te wikkelen en vast te leggen in een vaststellingsovereenkomst.

De vaststellingsovereenkomst is de overeenkomst, waarbij twee of meer partijen een bindende regeling treffen ter oplossing van een bestaand of ter voorkoming van een geschil.

Mediation kan snel tot een resultaat leiden. Mijn ervaring is dat circa 25% van de mediations binnen vijf uur gesprekstijd afgerond, en circa 35% tussen de vijf en tien uur. Mediation leidt niet altijd tot een oplossing die voor alle partijen aanvaardbaar is.
De gang naar een arbiter of rechter kan dan alsnog gemaakt worden.

Voordelen van mediation

Enkele voordelen van mediation zijn:

• Mediation is een informele, snelle en effectieve procedure.
• Mediation is een besloten, vertrouwelijke procedure (geen vuile was naar buiten).
• Mediation is een snelle en (relatief) goedkope procedure (in vergelijking tot arbitrage of rechtspraak).
• Partijen hebben een actieve rol en houden zelf de oplossing in de hand.
• Communicatiestoornissen worden (bij een geslaagde mediation) weggenomen.
• Er treedt geen onnodige verdere beschadiging van relaties op.
• Er is ruimte voor creatieve oplossingen die gericht zijn op de belangen van alle partijen.
• Er wordt (bij een geslaagde mediation) een gezamenlijke oplossing geformuleerd. Dit geeft een hoge acceptatiegraad en 'win-win'-resultaat.

Met vriendelijke groet,

Mike Fox
Financieel adviseur & mediator